کد مطلب: ۱۸۲۶۷
تاریخ انتشار: دوشنبه ۳ تیر ۱۳۹۸

مشاهیری که سردیس‌شان قربانی نبود زمان و تبحر می‌شود

ایلنا: این روزها اخبار سردیس‌های مشاهیری که هیچ شباهتی به خودشان ندارد داغ است. از یک سو، ماجرای سردیس جمشید مشایخی و رونمایی از کاری که به ظاهر نصفه کاره بود و حتا سازنده آن اغراق کرده بود که «خود من هم قبول دارم که این مجسمه شباهت لازم را با خود آقای مشایخی ندارد. زمانی که پیشنهاد ساخت مجسمه را به من دادند بیمار بودم و حتی در دوره ساخت مجسمه هم خیلی حال خوشی نداشتم. ولی با این حال دوست داشتم برای افتتاحیه خیابان نامگذاری شده به اسم آقای مشایخی چیزی برای ارائه به مردم داشته باشم و دست خالی نروم.»

از دیگر سو، شاهد ساخت و نصب نقش برجسته سعدی شیرازی که او را استاد سخن و نادره گفتار می‌دانیم، در کنار باغ دلگشا در شیراز و عدم شباهت این سردیس به تصویر او هستیم.

در خصوص سردیس مشایخی،‌ در نهایت مجسمه‌ساز ناچار از بازگرداندن سردیس به کارگاه خود و اصلاح و شبیه‌سازی آن شد و هم اکنون نیز افکار عمومی به سمت نقش برجسته سعدی که از آن به عنوان سردیس سعدی یاد می‌شود، معطوف شده است. در این میان عوامل متعددی در ساخت و سفارش چنین مجسمه‌هایی برای قرار گرفتن در سطح شهر مطرح است.

عباس مجیدی (رئیس انجمن مجسمه‌سازان ایران) درخصوص عواملی که سبب می‌شود شاهد حضور آثار و مجسمه‌های بی‌کیفیت از مشاهیر در سطح شهر باشیم، گفت: دو عامل است که سبب پایین آمدن کیفیت سردیس‌ها می‌شود؛ نخست آنکه این روزها، حساسیت عمومی درخصوص سردیس مشاهیر زیاد شده این درحالی است که در گذشته نیز شاهد ساخته و نصب سردیس‌های بی‌کیفیت از مشاهیر بودیم اما تا این اندازه درخصوص آنها نقد و بررسی انجام نمی‌شد. دوم آنکه، چون نهادهای سفارش دهنده عموما شهرداری‌ها و ارگان‌های دولتی هستند، مشاوره‌های جدی برای سفارش و ساخت سردیس از مراکز تخصصی و نهادهای مرجع مانند انجمن مجسمه‌سازان نمی‌گیرند و هماهنگی‌های لازم را انجام نمی‌دهند.

او ادامه داد: هرچند در تهران شاهد شکل‌گیری کمیته ارزشیابی هستیم اما بازهم خطاهایی رخ می‌دهد. البته این خطاها نسبت به شهرستان‌ها کمتر است. با این وجود، در انتخاب هنرمند ممکن است نکات لازم لحاظ نشود. همچنین ممکن است فرصت لازم برای خلق اثر به هنرمند داده نشود و تحت فشارهای بیرونی از اعمال سرعت عمل گرفته تا استفاده و انتخاب مواد و کمبود زمان، قرار گیرد. امادر بیشتر مواقع، انتخاب مناسبی درخصوص هنرمند مجسمه‌ساز صورت نمی‌گیرد و هنرمند منتخب، قابلیت انجام کار را ندارد.

مجیدی معتقد است: در بیشتر موارد بخصوص در شهرستان‌ها شاهد آن هستیم که اصولا به دلیل کنار کشیدن مجسمه‌سازان حرفه‌ای، راه برای حضور افراد کم تخصص بازمی‌شود همچنین سفارشات ارائه شده بر اساس سلسله مراتب و وجود روابط خاص یا عدم تشخیص مناسب توسط سفارش دهنده انجام می‌شود از این رو افرادی که کار ساخت سردیس و مجسمه مشاهیر را برعهده می‌گیرند، معمولا کم تخصص هستند. این در