تازههای کتاب
- معرفی کتابهای «فضای پروستی»، «کاغذ و آیینه» و «نیچه: جنگجوی آزادی».
فاطمه طالبی:
فضای پروستی
تالیف: ژرژ پوله
ترجمه: وحید قسمتی
چاپ اول ۱۳۹۰ / نشر ققنوس / قیمت: ۳۰۰۰ تومان
اگرچه ژرژ پوله، منتقد ادبی بلژیکی تبار هیچگاه وارد فضای دانشگاهی ژنو نشد اما همواره در کنار اعضای مکتب ژنو، همراه اندیشه آنها بود. فضای نقد در این مکتب ادبیات را با استفاده از روشی پدیدارشناسانه، نمودی از ارتباط آگاهی آدمی با جهان پیرامونش ترسیم میکرد؛ نقدی که بر بنیان نفی پوزیتیویسم استوار بوده و همراه با رویکردی تاریخی، در صدد بازگشت به آگاهی نویسنده در خود متن است. پوله در بررسی آثار ادبی بر خلاف ساختارگرایان که بر دستور و ساختار درونی متن توجه دارند بیشتر بر جنبهی هستیشناسانهی اثر ادبی تاکید میکند. از این رو تاکید بینادین ژوله در این اثر همچون دیگر آثارش بر «من وجودی» نویسنده بوده و در نقد خود به دنبال تبیین و خوانشی مجدد بر حلقهی آغازین کار فکری نگارنده است؛ چراکه به زعم وی تمام آثار نویسنده ریشه در جهانی پیشین و خودآگاه وجودی دارد و یافتن این حلقهی نخستین در کار فکری خالق اثر به کشف «من وجودی» نویسنده کمک خواهد کرد. لذا پوله از آن دسته منتقدانی است که متن سطحی و خشک نقادانه را کنار میگذارد و نقد متن ادبی را همراه با نویسنده آن پیش میبرد. بنابراین پوله با ورود به متن آگاهی نویسنده، خود را با تجربه شناختی او در حین خلق اثر همراه میکند و با مخاطبش این تجربه را در میان میگذارد.
ژرژ پوله در این کتاب با پروست همراه میشود و حتی با تجربهی پیچیدگی قلم پروست، نثری زیبا و خواندنی را در میان جملات وی ترسیم میکند. این کتاب را نمیتوان در زمره آثار روانشناختی مستقیم یا غیر مستقیم و همچنین تحلیل زیباشناختی و فلسفی یا اخلاق و حتی متافیزیکی قرار داد بلکه نویسنده با تردد در جهان مارسل پروست، تجربه آگاهی وی در خلق اثر ادبی را با نقدی ادبی و پدیدارشناسانه بیان میکند. و حقیقتا فهم و مطالعهی متنی که همچون پروست درباره پروست نوشته شده دشوار است.
کاغذ و آینه (تاریخچه فشرده عکاسی)
تالیف: ویلفراید باتس
ترجمه: کیارنگ اعلایی
چاپ اول ۱۳۹۰ / نشر حرفه هنرمند / قیمت: ۶۰۰۰ تومان
تاریخچه فشرده عکاسی که رساله دانشگاهی ویلفراید باتس بوده مباحث عکاسی را با زبانی کاملا تخصصی، در سیر تاریخی مشخصی بیان میکند. در این کتاب تاریخ عکاسی از سال ۱۸۳۴ تا ۱۹۹۵ مرور شده و با زبانی ساده جریانهای عکاسی را بر خلاف دیگر تاریخ نگاران این حوزه که بیشتر با تمرکز بر فعلیت کار هنری عکاسان دنبال کردهاند با تبیین جریانهای عکاسی و جایگاه رسانهای این هنر پی گرفته است. عنوان اصلی کتاب در نزد باتس «تاریخچه فشرده عکاسی» بوده که مترجم با انتخاب عنوان ادبی و شاعرانهی «کاغذ و آینه» و همچنین با تغییراتی که در عکسها و چینش مطالب داده این کتاب را برای مخاطبان ایرانی آماده کرده است.
این کتاب در هشت فصل و به همراه پیشگفتاری از نویسنده و مترجم تنظیم شده که نگارنده شرح تاریخ عکاسی و اجزای این هنر را از قرن نوزدهم آغاز کرده است. در فصل نخست مسیر تاریخ مدار این حرفه در سالهای پیش از ۱۸۳۹ و در فصل دوم از سال ۱۸۶۰ تا ۱۸۳۹ و در فصل سوم از سال ۱۸۵۰ تا ۱۸۸۰ و در فصل چهارم از ۱۸۸۰ تا ۱۹۱۵ بررسی شده است. از فصل پنجم تاریخچه هنر عکاسی وارد قرن بیستم میشود و با بررسی کافی بر جریانهای حد فاصل سالهای ۱۹۱۵ تا ۱۹۳۳ به فصل ششم و موقعیت خطیر هنر عکاسی در سالهای ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۵ و پایان جنگ جهانی دوم میرسد. در فصل هفتم تاریخ هنر عکاسی را در سالهای ۱۹۴۵تا ۱۹۷۰ پی میگیرد و سرانجام در فصل آخر ماهیت هنر عکاسی و جایگاه رسانهای آن را در سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۵ بررسی میکند.
نیچه: جنگجوی آزادی
تالیف: رودلف اشتاینر
چاپ اول ۱۳۹۰ / نشر علم / قیمت: ۶۵۰۰ تومان
نوشتهها و یادداشتهای آغازین نیچه با آثار متاخرش تا حدود زیادی متفاوت است. نیچهی جوان فیلسوفی جنگجو و جستوجوگر است حال آنکه وی در نوشتههای آخرش کوشندهای بیقرار و در پی قدرت و به دنبال رسیدن به بلندیها است. در غالب یادداشتهایی که در باب نیچه نوشته شده آرای وی را تا حدود بسیاری ناسازگار و ناهمگون معرفی کردهاند اما نویسندهی این کتاب در تلاش است تا ثابت کند مسالهی تغییر و ناهمگونی در مسیر تطورخواهی اندیشهی نیچه وجود نداشته و هر آنچه احساس میشود صرفا حرکتی رو به تکامل است. رودلف اشتاینر در صدد است تا نشان دهد که نیچهی عارف نبوده و احساس حضور اندیشهی عرفانی در آثار وی حاصل افکار کاریکاتور وار خانم لو سالومه در معرفی اندیشهی وی بوده است. حتی نویسنده در پیشگفتار کتاب نیز خاطر نشان میکند که اگر کتاب سالومه در پراکندن داوریهای بسیار ناخوشایند دربارهی نیچه سهم نداشت هیچ گاه به سراغ نوشتن این کتاب نمیرفتم. لازم به ذکر است که اشتاینر در نگارش این کتاب از خواهر نیچه کمک گرفته است.
این کتاب در چهار بخش و به همراه پیشگفتاری از نویسنده و مترجم انگلیسی تنظیم شده که نگارنده در بخش نخست به شخصیت و بحث «ابر مردم» و نیز مسیر تکامل نیچه پرداخته است. در فصل دوم فلسفه فردریش نیچه را به صورت پرسشی روان آسیبشناسانه دنبال کرده و در فصل سوم شخصیت و پروسهی روان درمانی نیچه را بررسی کرده و سرانجام در فصل آخر به یادوارهای از شخصیت نیچه پرداخته است.
