تازههای کتاب
- نگاهی به تازههای کتاب نشر کتاب پارسه.
جواد ماهزاده:
خاتون در آینه
تورج رهنما، ۲۰۴ صفحه، کتاب پارسه، ۴۷۰۰ تومان
«خاتون در آینه» عنوان کتابی به کوشش «تورج رهنما» پژوهشگر و منتقد ادبی است که در آن ۱۰ تصویر از زن در ادبیات داستانی معاصر ایران از زبان ۱۰ نویسنده ارائه شده است.
این کتاب سیمای زن را در ۱۰ اثر داستانی از نویسندگان ایران مورد توجه قرار داده است. در این داستانها میتوان جوانب گوناگون حضور زنان را در آثار ادبی نسلهای مختلف نویسندگان ایرانی بررسی کرد.
داستانهای «گرگ» از هوشنگ گلشیری، «زنی به ماه عسل میرود» نوشته امیرحسین چهلتن، «بچه مردم» به قلم جلال آلاحمد، «زنی که مردش را گم کرد» نوشته صادق هدایت، «آرزوی ساده» اثر صادق چوبک، «به کی سلام کنم» نوشته سیمین دانشور، «خانه در آسمان» به قلم گلی ترقی، «آبیها» از منیرو روانیپور، «پاییز قمر» نوشته فرخنده آقایی و «پسفردا» اثر فریبا وفی داستانهای بررسی شده در کتاب «خاتون در آینه» را تشکیل میدهند.
همانطور که مشخص است ۵ داستان این مجموعه متعلق به نویسندگان مرد و ۵ داستان به قلم نویسندگان زن نوشته شده است. تورج رهنما با کنار هم قرار دادن این آثار و بررسی جداگانه آنها، تفاوتها و تشابهات دیدگاه نویسندگان را درباره زن ایرانی به مخاطب عرضه کرده تا بتواند تحلیلی ادبی، جامعهشناختی و روانشناختی از این مقوله به دست دهد.
این نویسنده معتقد است که ادبیات داستانی ایران بیشتر جنبه گزارشگری دارد و داستانهای این مجموعه نیز از این ویژگی مستثنا نیستند. او در مقدمه مبسوطی که بر کتاب نوشته و نویسندگان و داستانهای مورد بحث در کتاب را معرفی کرده، دو نویسنده حال حاضر کشورمان یعنی «فرخنده آقایی» و «فریبا وفی» را بیش از دیگران در نمایش شخصیت و روحیات زن ایرانی موفق ارزیابی کرده، اما در مجموع بر این باور است که تصویرسازی از زن ایرانی در داستانها به دلیل واقعنمایی و حقیقت زندگی زنان، مضامینی عمدتاً غم انگیز و اندوه بار را پدید آورده است.
زندگینامه من
کارل گوستاو یونگ، بهروز ذکا، کتاب پارسه، ۶۲۲ صفحه، ۱۵۵۰۰ تومان
موضوع کتاب همانطور که از عنوانش پیداست، زندگینامه، خاطرات، خوابها و تفکرات یونگ در طول سالهای زندگی اوست. ولی در نگاهی عمیقتر، صرف نظر از مطرح شدن مسائل جنبی بسیار دیگر، بهانهای است در جهت دعوت خواننده برای به بحث گذاشتن و شناساندن روان پیچیده آدمی و چگونگی رویش و پویش آن از بدو خلقت تا امروز.
تازگی و جذابیت روایت یونگ در این کتاب از آن روست که وی با توسل به شیوههای خاص مکتب روانشناسی خود، سعی دارد به طرق مختلف، به اعماق روان آدمی رسوخ کند و با بهره گیری از تمام دانشها و دستاوردهای بشر در طول تاریخ، درام یا نمایشنامه ارتباط خدا با انسان و طبیعت را بازسازی و با فرو رفتن در اعماق و زوایای روان و برجسته سازی نیازها و خواهشهای روحی و جسمی انسان، خواننده را در سفری دور و دراز ولی شیرین و دلچسب با خود همراه سازد.
شیوه یونگ در گفتار و نوشتار، ساده و بیپیرایه و بعضا شاعرانه و رمانتیک است؛ به ویژه در بخشهایی که از خاطرات زمان کودکی و نوجوانیاش سخن میگوید. ولی بحثهای روانشناختی او – به مقتضای موضوع – ضمن گرایش به حماسی شدن، از سادگی فاصله میگیرد.
کتاب با مقدمهای از یونگ درباره انگیزه و هدف نوشتن از کتاب شروع میشود. سپس ۱۲ گفتار و چند پیوست از نویسنده آمده و در پایان نیز فرهنگ اصطلاحات و فهرست کامل آثار گردآوری شده یونگ درج شده است.
گفتارهای «زندگینامه من» عبارتاند از: نخستین سالهای کودکی، سالهای تحصیل در مدرسه، سالهای دانشجویی، کار و کنکاش در زمینه روان پزشکی، زیگموند فروید، رویارویی با ناخودآگاه، آثار و نوشتهها، برج، سفرها، تصاویر خیال، پیرامون زندگی پس از مرگ، واپسین افکار.
تصوف و ساختارشکنی
یان الموند، فریدالدین رادمهر، کتاب پارسه، ۲۵۲ صفحه، ۶۵۰۰ تومان
دریدا فیلسوفی یهودی و فرانسوی است و ابن عربی فیلسوفی اندلسی و مسلمان. یکی متعلق به قرن بیستم است و دیگری متعلق به قرن ۱۳. دریدا شاگرد منتقد هایدگر و هم آواز با فوکو است و ابن عربی شاگرد شیوخ اندلسی و مقدم بر مولانا.
دریدا را به ساختارشکنی میشناسند. یک فیلسوف معاصر او گفته است «من نمیدانم منظور دریدا از این کلمه چیست؟ و اگر از خود دریدا در احوال گوناگون چنین پرسشی میشد، شاید پاسخهایی بس متفاوت به آن میداد.» سعی دریدا این بود که خواننده خویش را به متن و موقف نویسنده متن آشنا کند. این کوشش دریدا را شاید بتوان در متنی که نویسنده خود مدعی است که نگارنده متن است، دریافت اما ابن عربی میگوید متن از او نیست بلکه از دیگری است و این همان ماجرایی است که در حوزه دین به نام وحی میشناسند.
مترجم کتاب مینویسد: «مشخص است که ابن عربی با دریدا در یک سلک نمیگنجند و هزاران سال نوری از هم فاصله دارند اما هر دو در بیان عقاید خویش دچار حالتی گشتند که بسیار به هم شبیه است و در وصف این حالت، چنان تعابیری به کار بردهاند که هر یک یادآور دیگری است.»
این کتاب متشکل از چهار فصل است: فصل اول؛ قید عقل مخالفت صوفیانه/ ساختارشکنانه با عقلانیت، فصل دوم؛ لذات حیرت نظریه دریدا و ابن عربی درباره حیرت و سردرگمی، فصل سوم؛ فرزانگان کتاب معنای ابدیت در هرمنوتیک صوفیانه و مکتب ساختارشکنی، فصل چهارم؛ چشیدن طعم سرّ و و ژرفنایی سرّ از نظر ابن عربی و دریدا.
کتاب در بخش خاتمه نیز نگاهی انداخته به آرای بلانشو، فوکو و بنیامین و مباحث مربوطه را بررسی کرده است. نکته دیگر درباره کتاب «تصوف و ساختارشکنی» مقدمهای است که یان الموند نویسنده کتاب بر ترجمه حاضر نوشته و در ابتدای اثر درج شده است.
تدفین مادربزرگ
گابریل گارسیا مارکز، قاسم صنعوی، کتاب پارسه، ۱۵۶ صفحه، ۴۰۰۰ تومان
«تدفین مادر بزرگ» که اولین بار سال ۱۳۶۴ با ترجمه قاسم صنعوی از سوی انتشارات نیما مشهد به چاپ رسید، اینک با بازنگری مترجم در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است.
مارکز نویسنده کلمبیایی و برنده جایزه نوبل ادبیات است که داستانهای کوتاه و رمانهای او در ایران با محبوبیت بسیاری همراه است ولی تنها مترجمان خاصی توانستهاند زبان و حال و هوای داستانهایش را مطابق با لحن موردنظر نویسنده به فارسی برگردانند. این کتاب از جمله این آثار است.
داستانهای مجموعه «تدفین مادربزرگ» نیز چون سایر داستانهای مارکز سرشار از لحظات تخیلی و توام با طنز و شخصیتهای ساده روستایی است. کشیش پیر و تقریبا صد سالهای که شیطان و یهودی سرگردان را به چشم میبیند؛ مردمی که با حیرت میبینند پرندگان توریها را میشکافند تا در اتاقهای خانهها بمیرند؛ دزدی که چیزی برای ربودن نمییابد و ناچار گویهای بیلیارد را میدزدد و یگانه وسیلۀ سرگرمی مردان روستا را از آنان میگیرد؛ پاپ که سوار بر «گوندوله» سیاه خود از طریق باتلاقهای جنگل خود را به روستای ماکوندو میرساند تا در مراسم خاک سپاری مسخره «مادربزرگ» خودکامه و مادرسالاری حضور یابد که خبر مرگش عزای ملی مسخرهای راه میاندازد...
عناوین داستانهای این کتاب عبارتاند از: خواب نیمروز سه شنبه، روزی چون روزهای دیگر، در این دهکده دزدی وجود ندارد، بعدازظهر شگفت بالتاثار، بیوه مونتی یل، یک وز بعد از شنبه، گلهای مصنوعی، تدفین مادربزرگ.
