اخبار شهر کتاب
- چاپ اول کتاب "اساسالتوحید؛ مبحث قاعده الواحد و وحدت وجود" نوشته آقا میرزا مهدی آشتیانی در 464 صفحه با شمارگان 3000 نسخه از سوی انتشارات هرمس منتشر شده است.
مرحوم آقا میرزا مهدی آشتیانی را میتوان در زمره فیلسوفانی به شمار آورد که عمری را به درس و بحث و تحقیق و تدریس سپری کرده است.نیای وی آیتاللّه العظمی حاج میرزا حسن آشتیانی، معروف به میرزای آشتیانی است که از شاگردان برجسته علامه شیخ مرتضی انصاری، و صاحب کتاب گرانسنگ «بحر الفوائد فی شرح الفرائد» بوده است.
آشتیانی فقه و اصول را نزد بزرگانی همچون آقا شیخ مسیح طالقانی، آخوند ملا عبدالرسول مازندرانی، آقا سید عبدالکریم لاهیجی و شیخ فضلالله نوری و ریاضی را نزد آقا شیخ عبدالحسین سیبویه، میرزا غفارخان نجمالدوله، میرزا جهانبخش منجم بروجردی و آقا شیخ محمد حسین ریاضی فرا گرفت.وی همچنین طب قدیم را از محضر میرزا محمد حسین حکیم و آقا میرزا ابوالقاسم نائینی و طب جدید را از میرزا علیاکبرخان ناظمالاطباء و میرزا ابوالحسنخان رئیسالاطبا آموخت.
وی در کلاس درس و بحث بزرگان حکمت و فلسفه اسلامی نیز حضور یافت و از اساتیدی چون سید الحکماء آقا میرزا ابوالحسن جلوه، آقا میرزا حسن کرمانشاهی، آقا میر شهاب نیریزی و حکیم آقا میرزا هاشم اشکوری، مباحث فلسفه، حکمت و عرفان را فرا گرفت.
میرزا مهدی آشتیانی مدتی نیز در نجف زندگی کرد که آیتالله آخوند خراسانی، آیتالله سید محمد کاظم یزدی، آیتالله سید محمد فیروزآبادی، آیتالله میرزا حسین نائین، آیتالله آقا ضیاءالدین عراقی و آیتالله آقا سید ابوالحسن اصفهانی از اساتید وی در این شهر بودهاند.میرزا مهدی آشتیانی، سوم اردیبهشت 1332 شمسی، برابر با نهم شعبان 1372 قمری در تهران از دنیا رفت.
علاوه بر حاشیهها و تعلیقههای بسیاری که وی بر آثار متقدمان نگاشته و به جای مانده است، میتوان به رسالهها و کتابهایی چون "اساسالتوحید"، "رسالهای در علم اجمالی و طلب و اراده"،"رساله در اثبات معراج جسمانی" و "رسالهای در اثبات معاد جسمانی" و نیز ترجمهای بر اشارات بوعلی و ترجمه اسفار اربعه اشاره کرد.
در کتب فلسفى از "قاعده الواحد" تعابیر مختلفى به چشم مى خورد.فارابى، ارسطو را مبتکر این قاعده مىداند اما در تاریخ فلسفه اسلامى ظاهراً اولین کسى که به طرح این مسئله پرداخته است خود فارابى است و پیش از وى این قاعده در آثار فلسفى مشهود نبوده است.ابنسینا، خواجه نصیرالدین طوسى، میرداماد و صدرالمتألهین نیز درباره قاعده الواحد به بحث پرداختهاند.
این قاعده محور اصلی بحث آقا میرزا مهدی آشتیانی در کتاب اساسالتوحید است.وی در آغاز با اشاره به اینکه قاعده "الواحد لا یصدر عنه واحد" یکی از قواعد معضله فلسفی است، به بحث درباره آراء قائلین و منکرین این قاعده پرداخته و ادله اقامه شده بر این قاعده و نیز نقضهای وارد بر آن را طرح میکند و در ادامه میکوشد به قاعده امکان اشرف نیز بپردازد.آشتیانی همچنین در این کتاب میکوشد اثبات قاعده الواحد از طریق روایات را نیز مورد بررسی قرار دهد.