تنظیمات
قلم چاپ اندازه فونت
نسخه چاپی/شهر کتاب
تاریخ : یکشنبه 21 دی 1399 کد مطلب:24013
گروه: یادداشت و مقاله

بوکینیست، نوید‌دهنده چشم‌اندازی روشن از کتاب و کتابخوانی در ارمنستان

ضرورت آشنائی با ادبیات معاصر ایران با توجه به علاقه ارمنی ها به ادبیات داستانی از دیگر نکاتی است که در گفته های وارطانیان مورد تاکید قرار گیرد.

«کتابخوانی در ارمنستان در سال های اخیر رشد چشمگیری داشته است». شاید این عجیب ترین سخنی بود که عصر روز چهارشنبه ۱۷دی ماه از زبان خاچیک وارطانیان مدیر و بنیانگذار شرکت «بوکینسیت» شنیدم، آن هم در زمانه ای که دنیا با بحران کتابخوانی روبروست و همه از کاهش اقبال به کتاب و کتابخوانی می گویند.

در روزهای سرد آغاز سال نو و تعطیلی طولانی این روزها، آقای وارطانیان درخواست ملاقات من را که پس از آشنائی ابتدائی با کتابفروشی زنجیره ای بوکینیست به صرافت کسب اطلاعات دقیق تر از وضعیت چاپ و نشر کتاب در ارمنستان افتاده بودم، با روی باز پذیرفت و در دفتر مرکزی شرکت خود پذیرایمان شد. دفتری که محصور در حجم انبوهی از کتاب های آماده ارسال به شعب چهارده گانه این کتابفروشی بود.

به یاد سال های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ افتادم که هنوز ایروان از عواقب سال های دشوار فروپاشی و مصائب اقتصادی ناشی از آن خلاصی نیافته بود و اغلب کتابفروشیِ های زمان شوروی تغییر کاربری داده و مهم ترین کتابفروشی شهر «نویان تاپان» بود که در گوشه ای از میدان جمهوری قرار داشت و البته در نوع خود کتابفروشی غنی و قابل استفاده ای بود.

خاچیک وارطانیان که در چشم اهالی فرهنگ، ادب و هنر ارمنستان به سبب کار ارزشمندش در بنیانگذاری کتابفروشی زنجیره ای «بوکینیست» از ارج و احترام خاصی برخوردار است، به اختصار تاریخچه ای از تاسیس شرکت سهامی کتابفروشی زنجیره ای خود را بیان می کند. به گفته او در سال ۱۹۹۷ با خرید کتابفروشی بوکینیست که در سال ۱۹۳۲ تاسیس شده بود و به سنت کشورهای شوروی سابق فروش کتاب های قدیمی و دست دوم را در دستور کار قرار داشت و تغییر وضعیت حقوقی آن به شرکت سهامی «بوکینیست»، با هدف فعالیت سازمان مند در عرصه نشر و گسترش فرهنگ کتابخوانی، مجموعه اقداماتی را با جلب کمک های علاقمندان و بنیادهای خیریه به انجام می رساند و در مدتی نسبتا کوتاه به شرکتی پیشتاز در واردات و فروش کتب و منابع آموزشی و علمی در ارمنستان تبدیل می گردد. در این مدت موفق به همکاری های گسترده با ناشران معروف و معتبر روسیه، ایالات متحده، فرانسه، انگلستان، لبنان و اوکراین می شود و به تدریج به یکی از شرکت های مهم فعال در حوزه نشر ارمنستان تبدیل می گردد به نحوی که به گفته وی در سال گذشته میلادی ۶۰ درصد بازار نشر در ارمنستان را در اختیار داشته است.

«بوکینیست» ایده ایجاد کتابفروشی های زنجیره ای خود را از سال ۲۰۱۳ عملیاتی می کند و تا کنون تعداد شعب خود را به ۱۴ عدد رسانده است.

از خاچیک وارطانیان در باره کتاب و کتابخوانی در ازمنستان می پرسم و پاسخ او که ارمنی ها در سال های اخیر اقبال چشمگیری به کتابخوانی پیدا کرده اند شگفت زده ام می کند. از حجم قابل توجه کتاب های روسی در بازار نشر ارمنستان می گوید که چیزی قریب به ۵۰ درصد آن را تشکیل می دهد. نرخ متوسط تیراژ ۱۰۰۰ نسخه ای آن هم در کشوری با جمعیت سه میلیون نفر از دیگر نکات تعجب برانگیز در گفته های اوست.

بنیانگذار و مدیر کتابفروشی های زنجیره ای بوکینیست، کتاب های کودک و نوجوان،  خاطرات شخصیت های معروف جهانی، آثار ادبیات داستانی، کتاب های با موضوعات معنوی و روانشناسی و البته آثار با موضوع تجارت و بازرگانی را از پرفروش ترین ژانرهای کتاب در ارمنستان می داند.

برایش از وضعیت چاپ و نشر در ایران، نمایشگاه بین المللی کتاب تهران و شمار بالای بازدیدکنندگان از آن که در نوع خود منحصر بفرد است می گویم. از عظمت نمایشگاه کتاب تهران شنیده است و علاقمندی خود را برای حضور در آن اعلام می دارد ولی آشکارا از همکاری های اندک دو کشور در حوزه کتاب و نشر ناخرسند است. پاسخ های من به پرسش هایش در باره وضعیت جامعه ارمنی ایران برایش جالب است و البته اطلاعات خوبی هم در این باره دارد. به نکته ظریفی اشاره می کند و آن این که قبل از فروپاشی شوروی، شمار کلیساهای ارمنی فعال در ایران بیش از ارمنستان بوده است!

به عنوان یکی از مهم ترین شرکت های فعال در حوزه نشر کتاب در ارمنستان علاقمند است با زمینه های همکاری با ناشران ایرانی، شرایط و هزینه چاپ کتاب در ایران، ناشران کتب ارمنی در ایران و اموری از این قبیل بیشتر آشنا شود.

جای خالی آثار کلاسیک و ارزشمند فارسی را در بازار کتاب ارمنستان گوشزد می کند و آمادگی خود را برای توزیع آثار ترجمه شده به روسی و ارمنی در ارمنستان اعلام می دارد. به باور او انتخاب درست اثر برای ترجمه و انتشار آن توسط ناشری معتبر رمز موفقیت در این حوزه است.

ضرورت آشنائی با ادبیات معاصر ایران با توجه به علاقه ارمنی ها به ادبیات داستانی از دیگر نکاتی است که در گفته های وارطانیان مورد تاکید قرار گیرد. به گفته او شاید موثرترین راه شناخت درست و دقیق جامعه ارمنی از مردم کشور همسایه خود ایران، ترجمه ادبیات داستانی ایران امروز است.

به اختصار «شهر کتاب» تهران و مجموعه فعالیت های گسترده آن در حوزه کتاب و نشر را معرفی می کنم. از این حجم و گستره فعالیت شگفت زده می شود و آمادگی خود را برای همکاری و استفاده از تجربیات این موسسه اعلام می کند که به گفته وی در قالب قرارداد همکاری های مشترک قابل انجام است.

با خاچیک وارطانیان در باب کتاب و صنعت نشر در ارمنستان حرف های گفتنی بسیار است. از او قول می گیرم در برنامه های فرهنگی و ادبی مان حضور یابد. می گوید در شعبه اصلی فروشگاه زنجیره ای مان فضائی برای برگزاری برنامه های رونمائی و معرفی کتاب داریم که می توانید از آن استفاده کنید. از پیشنهاد خوبش تشکر می کنم و در حالی که عصر چهارشنبه سرد و تعطیل روزهای آغازین سال نو را با ملاقاتی سازنده گذرانده ام به امید دیداری دوباره و همکاری هایی سازنده در حوزه نشر و کتاب با او و همکارانش که با حوصله و علاقه در ملاقات طولانی مان حضور داشتند خداحافظی می کنم.

 

 

 

http://www.bookcity.org/detail/24013