کد مطلب: ۱۸۸۳۶
تاریخ انتشار: دوشنبه ۸ مهر ۱۳۹۸

انسان‌سازی، دغدغه مهم امام موسی صدر

محمد آسیابانی

مهر:  نشست رونمایی از ترجمه ایتالیایی کتاب «ادیان در خدمت انسان» امام موسی صدر، به قلم میرکو کولئونی، عصر دیروز یکشنبه هفتم مهر ۱۳۹۸ با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا زائری، کارلو چرتی، رایزن سابق فرهنگی ایتالیا در ایران و رافائل مائوریلو، اسلام‌شناس و صدرپژوه معاصر ایتالیایی و ناظر و ویراستار ترجمه ایتالیایی کتاب «ادیان در خدمت انسان» با دبیری علی اصغر محمدخانی در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.

ائمه ما «دیگری پذیر» بودند

حجت‌الاسلام محمدرضا زائری در این نشست با اشاره به پژوهش‌های خود برای سخنرانی‌های مذهبی در عزاداری‌های محرم گفت: من متوجه شدم که ائمه معصومین و اهل بیت بسیار راحت از «دیگری» سخن نقل می‌کنند. ائمه ما دیگری ستیز نبودند. ما چقدر توصیه و حدیث داریم که علم را فرا بگیرد حتی اگر در چین باشد. چقدر حدیث داریم که اندیشه و خرد گمشده مومن است و هرکجا که سرچشمه حکمت است مومن باید به آنجا برود؟

وی افزود: بارها از خودم پرسیده‌ام که چرا ما اینقدر دیگری ستیز و دیگری گریز شده‌ایم؟ حتی در بحارالانوار حدیثی داریم با این مضمون که گاهی دعای یهودی در حق شما مستجاب می‌شود. یهودیت از آنجا اهمیت دارد که ما بیشتری درگیری را با آنها داشته و داریم. حدیث به ما می‌گوید که نباید دعای هیچ یک از بندگان خدا را ناچیز شمرد.

زائری ادامه داد: ما در دوره‌های مختلف تاریخ در معرض هجوم و ستیز بودیم و شاید این یک نکته برای دیگری ستیزی ما باشد. همچنین از دوران صفویه که قدرت را در دست گرفتیم دیگر اختیار مطلق در دست ما بود و نیاز به دیگری نداشتیم. این «دیگری» که می‌توانست هویت ما را برجسته کند، ناخواست حذف شد. این بحث جدی ماست. چندی پیش خبری پخش شد مبنی بر اینکه ۲۰ مسیحی در کربلا مسلمان شدند. شورای خلیفه گری ارامنه اعتراض به نادرستی این خبر کرد و جنجالی به پا شد. نمی‌دانم چرا این برای ما مساله شد که آمار درست کنیم که چند مسیحی مسلمان شده‌اند؟ برای امام موسی صدر اینها به هیچ عنوان مساله نبود.

مساله امام موسی صدر انسان سازی بود

زائری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این نکته که برای امام موسی صدر انسان سازی اهمیت داشت، گفت: امام موسی به دنبال آمارسازی برای مسلمان کردن مردم نبود. در لبنان یکی از دوستان مسیحی امام موسی صدر برای من گفت که وقتی او صحبت می‌کرد من احساس می‌کردم که انگار یک کشیش مسیحی دارد با من صحبت می‌کند. اهل سنت، درزی‌ها و... همین همین حال را نسبت به امام موسی صدر داشتند. پیروان ادیان دیگر در لبنان احساس می‌کردند که امام موسی صدر آمده که کاملترشان کند نه اینکه چیزی از آنها بکند.

این پژوهشگر حوزه دین و فرهنگ اضافه کرد: ما ایرانی‌ها هیچگاه در طول تاریخ مانند امروز در معرض مواجهه با «دیگری» نبوده‌ایم. در این بزنگاه تاریخی که ارتباط با «دیگری» برای ما اهمیت پیدا کرده اندیشه امام موسی صدر و کتاب «ادیان در خدمت انسان» باید بدل به کتاب بالینی ما شود. این کتاب به ما می‌آموزد که چگونه بدون حذف خودمان با دیگری دیالوگ کنیم. فقط در این حالت است که دیالوگ و گفت