در پی برقراری آتشبس پس از هفتهها شرایط بحرانی، خبرگزاری اسوشیتدپرس (AP) در گزارشی به بررسی وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران پرداخته است. این گزارش نشان میدهد که علیرغم آسیبهای وارده به زیرساختها، فضاهای فرهنگی و کتابفروشیها به شکلی متفاوت به فعالیت خود ادامه داده و به محلی برای پیوند دوباره شهروندان تبدیل شدهاند.
علی جعفرآبادی، مدیرعامل شهرکتاب، در گفتوگو با اسوشیتدپرس به تغییر الگوی مطالعه مردم در دوران بمباران اشاره کرد. طبق این گزارش فروش داستانهای تاریخیِ روایتگر جنگهای گذشته، کتابهای خودیاری و کتابهای رنگآمیزی برای بزرگسالان افزایش یافت. این روند نشان میدهد که در سختترین شرایط، فرهنگ همچنان اولویت بخشی از جامعه برای بازیابی آرامش است.
وی در این مصاحبه تأکید کرد: «مردم مشتاق کتاب و فرهنگ هستند؛ آنها به دنبال فضایی امن میگردند تا بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این تصویر واقعی از مردم ایران است.» این در حالی است که دستکم شش شعبه شهرکتاب در تهران بر اثر حملات آسیب دیده است. در جریان یکی از حملات در نزدیکی خیابان شریعتی، موج انفجار باعث شکستن شیشههای شعبه مرکزی شد و پرتاب یک قطعه فلزی به داخل ساختمان، به بخشی از کتابهای دفتر مدیرعامل آسیب رساند.
گزارش اسوشیتدپرس یادآوری میکند که تمدن ایرانی بیش از هر چیز با میراث ادبیاش شناخته میشود و نقل قول از شاعران بزرگ در میان مردم عادی، حتی در شرایط دشوار، رایج است. در بخشی از گزارش به تصویری اشاره شده که یک روزنامهنگار محلی از یک فروشگاه منتشر کرده که بر تابلوی آن نوشته شده بود: «شعر بخوانید، تخفیف میگیرید.»
در چنین بستری است که پایداری شهرکتاب معنا پیدا میکند. در حالی که برخی شهروندان مانند مریم سعیدپور، عکاس تهرانی از لرزش دست خود در برابر صدای انفجار میگویند و تلاش میکنند با نقاشی کردن بر ترس غلبه کنند، کتابفروشیها که در نخستین روزهای بحران به ناچار بسته شده بودند، به سرعت بازگشایی شدند. مدیرعامل شهرکتاب در این باره به اسوشیتدپرس میگوید: «کتابفروشیها در روزهای نخست بسته بودند اما خیلی زود بازگشایی شدند و در هفتههای اخیر کسبوکار پررونقی داشتهاند.»
آنچه در گزارش اسوشیتدپرس برجسته شده، این واقعیت است که در غیاب امنیت نظامی و پیش از حصول توافقهای دیپلماتیک، کتابفروشیها به عنوان شبکهای اجتماعی، به حفظ تعادل ذهنی جامعه کمک میکنند. این گزارش با اشاره به دیدگاههای متفاوت شهروندان، بر این نکته تاکید دارد که اکثریت جامعه به دنبال بهبود وضعیت و دوری از رادیکالیسم هستند.
شهرکتاب با تکیه بر دههها فعالیت و شبکهای گسترده از شعب، در این دوره تلاش کرد تا علیرغم خسارات فیزیکی، فضایی برای تعامل فرهنگی باقی بماند. تداوم مراجعه مردم به کتابفروشیها در شرایطی که سایه تهدیدها بر سرِ تمدن و زیرساختها سنگینی میکرد، نشاندهنده پیوند عمیق جامعه ایران با کتاب است. این گزارش در نهایت تأکید میکند که حتی در میان ویرانیها، تمایل به خواندن و دانستن به عنوان یک نیاز حیاتی، خاموش نمیشود.
متن کامل گزارش اسوشیتدپرس را از این لینک مطالعه کنید: Ceasefire deal brings relief to some in Iran, but Trump’s threat to end a civilization still echoes
برچسبها:پاسخ فرهنگی, جنگ رمضان, دیپلماسی فرهنگی, مقاومت فرهنگی
