نشست رونمایی از نسخه قطع کوچک «مثنوی معنوی» به تصحیح دکتر محمدعلی موحد، سهشنبه ۲۳ تیرماه با استقبال علاقهمندان در شهرکتاب نیاوران برگزار شد. استاد موحد در این رویداد ادبی، شناخت دقیق و عمیق مثنوی را مستلزم مطالعه «مقالات شمس» دانست.
شمس؛ نقطه عطف و مأموریت الهی
دکتر محمدعلی موحد در بخش اصلی سخنان خود، با تحلیل رابطه این دو عارف بزرگ، شمس تبریزی را نقطه عطف زندگی مولانا توصیف کرد. وی با اشاره به جایگاه فقهی و اجتماعی مولانا تا پیش از ۳۸ سالگی، اظهار داشت که او با وجود قرار داشتن در اوج شهرت و دانش، خود را همچون آبی راکد میدید. استاد موحد حضور شمس را یک مأموریت الهی برای نجات مولانا از میان «قوم ناهموار» دانست و تأکید کرد: همانطور که بدون افلاطون نمیتوانستیم به حکمت سقراط دست یابیم، اگر شمس نبود، مولانایی را که امروز میشناسیم، نداشتیم.
عبور از سایه ابنعربی با خوانش مقالات شمس
استاد موحد همچنین بر لزوم گذار از نگاههای کلیشهای به مثنوی تأکید کرد. به گفته ایشان، پیش از این بسیاری از پژوهشگران، مثنوی را صرفاً از پشت عینک مکتب محیالدین ابنعربی میخواندند؛ اما مطالعه دقیق «مقالات شمس» پژوهشگر را ناگزیر میکند تا با درکی مستقل و فراتر از تعصبات مکتبی، دوباره به مثنوی بازگردد. وی افزود که مولانا در مقالات به گونهای از ابنعربی و دیگر مشایخ یاد میکند که نشانگر استقلال فکری و نگاه ویژه اوست.
تاریخگذاری دفاتر مثنوی و زیباییشناسی ادبی
بخش دیگری از این نشست به بررسی تاریخی زمان نگارش دفاتر مثنوی و جایگاه ادبی مولانا اختصاص داشت. استاد موحد با تکیه بر منابع تاریخی و رابطه مولانا با حسامالدین چلبی و صلاحالدین زرکوب، احتمال داد که نگارش دفتر دوم مثنوی پس از سال ۶۶۲ هجری قمری آغاز شده باشد و دفتر ششم نیز حدود دو یا سه سال پیش از درگذشت مولانا به پایان رسیده باشد. وی همچنین با اشاره به استعارههایی چون «نی» و «چنگ»، توانایی مولانا در بیان رمزها و دستاوردهای زیباییشناختی او را در معیارهای امروزین ادبیات، بینظیر توصیف کرد.
آخرین وضعیت «شرح مثنوی» و تقدیم نشان سیمرغ شهرکتاب
در بخش پرسش و پاسخ، دکتر موحد در خصوص سرانجام انتشار کتاب «شرح مثنوی» توضیح داد که اگرچه شرح دفتر اول آماده است، اما ضعف جسمانی و عوارض ناشی از دوران شیوع کرونا، روند تصحیح و تکمیل نهایی کار را کند کرده است.
در پایان این مراسم، علی جعفرآبادی، مدیرعامل مجموعه شهرکتاب، به پاس سالها تلاش علمی و فرهنگی دکتر محمدعلی موحد، تندیس نمادین «سیمرغ» را به رسم یادبود به ایشان اهدا کرد. مدیرعامل شهرکتاب در سخنانی کوتاه، سیمرغ را نماد رهایی از خود و رسیدن به هویت جمعی دانست و این هدیه را همراستا با پیام همیشگی استاد موحد مبنی بر «هجرت از خود به بیخودی» به ایشان تقدیم کرد.
برچسبها:شهرکتاب, شهرکتاب نیاوران, محمدعلی موحد, نیاوران
